روزانک‎ها:

• روزنامک (نسخه‎ی اصلی)
• رضا براهنی و آمار (شهربراز)
• جمال الدین محمد اصفهانی (شهربراز)
• نارسیده ترنج (سخن) نوشتاری از ابوالفضل خطیبی در بازنمود نامه‌ای ارجمند در شاهنامه‌پژوهی

به مناسبت هفته‎ی کتاب (۴) رامن

هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (۴)

نسخه‎ی خطی بَرخط «دیوان حافظ»

رونوشت و نسخه‎ی خطی تذهیب‎کاری‎شده‎ از «دیوان حافظ»، اثر «خواجه شمس‎الدین محمد بن محمد حافظ شیرازی (قرن هشتم)»، پایان نگارش و نشر: (جمادی‎الثانی ۹۲۶) ۱۵۲۰، ۲۷۶ صفحه‎ی تصویری، ۱۳۴برگ مذهّب، اندازه: ۲۴۶ در ۱۵۷میلی‎متر، تذهیب‎کاری قرن شانزدهم، از مجموعه‎ی نسخ خطی اسلامی دانشگاه پرینستون (نیوجرسی)، نگارش با خط نستعلیق، جوهر طلایی و آبی، جلد لاکی و تذهیب‎کاری شده.

…..

جلد لاکی و تذهیب‎کاری شده

بخش مرکزی، یک گُل اسلیمی با پرندگان و سر حیوانات را دربردارد که در اطراف یک ستاره‎ی هشت‎پَر میانی گسترده‎اند. جلد چرمی نارنجی‎رنگ، آب‎طلاکاری شده است.

نام زبان ما به انگليسی چيست؟ (کامران تلطف)

فارسی (Farsi) يا پرژن (Persian)؟

نام زبان ما فارسی است. در انگلیسی به آن پِرژِن (Persian) می‌گویند. اگر‌چه این گفته ساده می‌نماید، اما در سال‌های اخیر در زبان انگلیسی به گونه‌ای روز‌افزون به جای واژه پرژن(Persian)، از واژه فارسی (Farsi) استفاده می‌شود. در این گفتار کوتاه، می‌خواهم توضیح دهم که چرا چنین جایگزینی صورت می‌گیرد، چه کسانی آن را انجام می‌دهند و سرانجام اینکه زیان‌های این جایگزینی کدام است. پیش از این دیگران در این باره نکاتی را مطرح کرده‌اند و بحث‌های بسیاری هم صورت گرفته اما به‌نظر می‌رسد که مسأله هنوز حل نشده است و هر روز هم جدی‌تر می‌شود.

به مناسبت هفته‎ی کتاب (۳) رامن

هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (۳)

کتاب برخط «تاریخ ناپلئون»

«تاریخ ناپلئون»، ترجمه‎ی «ميرزا محمد رضى‌ بَنْدة تَبْريزي»، خوش‎نویسی «حسن چالشتری چهارمجالی»، ۶۱۵ صفحه، چهار جلدی، ابعاد ۳/۳۹ در ۹/۲۵ سانتی‎متر، نسخه‎ی خطی با جوهر سیاه و قرمز و به خط نستعلیق خیلی عالی و ممتاز، تاریخ ۱۳۰۵، مجموعه‎های دیجیتال کتابخانه‎ی دانشگاه UCLA (پروژه‎ی دیجیتالی مجموعه‎ی دکتر کارو میناسیان)

«… اوقاتی که ناپلئون در مدرسه‎ی برین که یکی از مدارس نظامی دولت فرانسه است، مشغول تحصیل و چهارده ساله بود، پدر او عرض حالی به سرکار وزیر جنگ دولت مذکور نوشت و در آن عریضه، سبب فقر و احتیاج خود را مفصلاً شرح داد که چون مخاصمه در میان اهل ولایت روی داد، من نیز طرف مخاصمه بودم، از آن جهت بزرگان دین از روی عناد و بخل، بی‎مروتی کرده، املاک موروثی مرا که گذران عیال من منحصر بر آن بود، ضبط کردند و نیز در آن عریضه استدعا کرده بود که وزیر جنگ التفات نموده، منصب نایب دویّمی در توپخانه به ناپلئون تفویض فرماید و برادر کوچک او را که لوثین نام داشت، به مدرسه‎ی نظام داخل سازد. وزیر جنگ در پشت عریضه‎ی او جواب نوشت که هرگاه جای خالی باشد، مضایقه نیست و در حاشیه‎ی عریضه، این فقرات مرقوم نموده بود: مادامی که ناپلئون در مدرسه می‎باشد، برادر او لوثین را داخل مدرسه نمی‎توان کرد. به جهت این که قانون اهالی فرانسه آن است که دو برادر را در یک مدرسه نمی‎توان کرد، مگر برادر اولی را منصب داده از مدرسه بیرون کنند و بعد برادر دیگر را برای تحصیل به آن مدرسه ببرند. وقتی که ناپلئون پانزده ساله شد، او را از مدرسه‎ی برین بیرون آورده، به مدرسه‎ی نظام پای‎تخت پاریس که مقرّ سلطنت مملکت فرانسه است، داخل نمودند …» (۱)

به مناسبت هفته‎ی کتاب (۲) رامن

هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (۲)

کتاب برخط «اسناد و نامه‎های امیرکبیر (و داستان‎های تاریخی درباره‎ی او)»

کتاب «اسناد و نامه‎های امیرکبیر (و داستان‎های تاریخی درباره‎ی او)»، نگارش و تدوین «سیدعلی آل داوود»، 360 صفحه، انتشارات سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده‎ی اسناد، تهران – 1379، جنس: کتاب برخط تصویری، کتابخانه‎ی دیجیتال سازمان اسناد و کتابخانه‎ی ملی جمهوری اسلامی ایران (کتابخانه‎ی حافظه‎ی رقومی ملی – حرم).

بیرق ایران

شنیدم در کتاب یکی از بزرگان انگلیس است که سفیرش در ایران گفت: روزی در خیابان تهران می‎گذشتم. دیدم امیر با کوکبه جلالش می‎گذرد. پیاده شدم. امیر ملتفت شد. ایستاد تا به او رسیدم. با یکدیگر به بازدید ساختمان قراول‎خانه‎ها رفتیم. دیدم بالای هر قراول‎خانه، بیرقی از شیر و خورشید است. پرسیدم: مگر این‎جا تهران و مرکز ایران نیست؟ گفت: چرا. گفتم: برای نشان دولت، یک بیرق کافی است. این همه بیرق از چیست؟ گفت: آن‎قدر بیرق از ایران بلند کنم که بیرق شما در آن میان گم شود … (1)

شاه سبک‎رفتار

… روزی شاه در بیرون راه می‎رفت، باران گرفت. شاه تندتند حرکت نمود تا خود را به زیر سقفی برساند. امیر متغیر شده گفت: سنگین و باوقار باش. مگر کلوخی که از باران وا بروی. (2)

ماهنامه‌ی گردشگری «دنیای تجارت» منتشر شد

 

نوزدهمین شماره‌ی ماهنامه‌ی گردشگری «دنیای تجارت» منتشر شد.

شماره‌ی مهر و آبان دنیای تجارت در 110 صفحه گلاسه‌ی تمام‌رنگی و با مدیرمسئولی «ابراهیم افراشته‌فر» و سردبیری «مسعود لقمان» منتشر شده است.

به مناسبت هفته‎ی کتاب (1) رامن

هفت روز با هفت یار مهربان از نوع دوم (1)

معرفی یکی از قدیمی‎ترین فرهنگ‎های فارسی موجود در جهان

«صحاح‎الفرس / یا / لغات صحاح ‎العجم بلسان الفارسی»، نوشته‎ی «شمس‎الدین محمدبن فخرالدین هندوشاه نخجوانی» معروف به «شمس المنشی»، تاریخ خلق اثر 728 هجری قمری (1699 – 1500 پس از میلاد)، به زبان فارسی، 70 برگ (124 صفحه)، در ابعاد 25 در 18 سانتی‎متر، دست‎نویس با جوهر سیاه و قرمز، جلد چرمی، «کتابخانه‎ی دیجیتال جهان»، یونسکو.

. . . .

(صفحه‎ی 13 و 14)

این نسخه‎ی خطی که دومین فرهنگ فارسی موجود در جهان به‎شمار می‎رود، در «کتابخانه‎ی دیجیتال جهان» با نام «تصحیح لغات و انواع در زبان فارسی» فهرست شده است.

نيچه، زرتشت و ايران (داريوشِ آشوری)

فريدريش ويلهلم نيچه (­۱۹۰۰-۱۸۴۴) را فيلسوفِ فرهنگ ناميده‌اند، زيرا درگيریِ اصلیِ انديشه‌یِ او با پيدايش و پرورش‌ و دگرگونی‌هایِ تاريخیِ فرهنگ‌هایِ بشری ‌ست، به‌ويژه نظام‌هایِ اخلاقی‌شان. تحليل‌هایِ باريک‌بينانه‌یِ درخشانِ او از فرهنگ‌هایِ باستانی، قرونِ وسطايی، و مدرنِ اروپا، و ديدگاه‌هایِ سنجشگرانه‌یِ او نسبت به آن‌ها گواهِ دانشوریِ درخشانِ او و چالاکیِ انديشه‌یِ او به عنوانِ فيلسوفِ تاريخ و فرهنگ است. اگرچه چشمِ نيچه دوخته به تاريخ و فرهنگِ اروپاست و دانشوریِ او در اساس در اين زمينه است، امّا از فرهنگ‌هایِ باستانیِ آسيايی، به‌ويژه چين و هند و ايران، نيز بی‌خبر نيست و به آن‌ها فراوان اشاره دارد، به‌ويژه در مقامِ همسنجیِ فرهنگ‌ها. او بارها از ’خردِ‘ آسيايی در برابرِ عقل‌باوریِ مدرن ستايش می‌کند(2).

نقدی بر آرای فریدریش ویلهلم نیچه پیرامون اشوزرتشت، پیامبر ایران باستان (فرید شولیزاده)

چنين نگفت زرتشت!

از کسان بسیاری شنیده ام که بدون آگاهی از شرایط زندگی، اندیشه ها و محیط زیست نیچه، تنها با توجه به عنوان کتاب «چنین گفت زرتشت» آنچه را که نیچه در کتاب خود آورده است، برخاسته از آموزه های مینوی اشوزرتشت و دین زرتشتی پنداشته اند!

.

.

.

سفرنامه سُغد و خوارزم (روز یازدهم و دوازدهم) شروین وکیلی

روز یازدهم؛ دوشنبه؛ دهم فروردین 88؛ 30 مارس

شب پیش با دوستان رایزنی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که احتمالا این میزبانان مهربان روی ما به عنوان نمادهای دینداری اسلامی حساب باز کرده‌اند و اگر صبح برای نماز صبح به موقع بیدار نشویم توی ذوقشان خواهد خورد. این بود که قرار گذاشتیم صبح ساعت پنج بیدار شویم. اکبرعلی هم شب قبل لا به لای حرفهای اندکش اشاره‌ای کرد که ما صبح زود بیدار می‌شویم و برای نماز به مسجد می‌رویم. در اتاقی هم در آن خفته بودیم، تصویر بسیار بزرگی از کعبه، یکی از دیوارها را پوشانده بود و در دینداری صاحبخانه تردیدی باقی نمی‌گذاشت. این بود که با وجود خستگی تصمیم گرفتیم حتما صبح زود بیدار شویم.

بن‌بست‌های جامعه‌شناسی (مرتضی ثاقب‌فر)

جامعه‌شناسی هنوز دانش به معنای دقیق کلمه نیست. زیرا نه دقّتی علمی به مفاهیم ویژه خویش بخشیده و نه موفق به ساختن یک دستگاه نظری آغازین شده است که پایه‌ای شود برای کشف روش‌های جدید و پژوهش‌های بعدی تا به کشف قوانین جزیی‌تر بینجامد و پس راه را برای پیشرفت سریع این دانش هموار سازد و به قانون‌هایی عام‌تر دست یابد.

هزار کاشی الکترونیکی ایرانی برای مظلوم‏ترین میراث دنیا (1) رامن

بخش نخست:  مجموعه‏ی «کوروش بزرگ» (شامل 20 کاشی الکترونیکی)

همیشه با یک جست می‏پریدم روی دیوار خیالم و همان لبه منتظرش ‏می‏نشستم. همین دیوار سیمانی جلوی پنجره‏ی اتاقم را می‏گویم که دیگر شک ندارم هر جای دنیا هم که برویم و هر خانه‏ای هم که بگیریم، سهم ثابت پنجره‏ی اتاق من است. همیشه، همه‏ی دل‏خوشی‏ام این بود که بر روی دژ رؤیایی‏ام، همین که یک بار زیر لب می‏گفتم: «جلوه کن در آسمان / هم‏چو مهر جاودان»؛ آن‏سوی دشت‏های دیرین را به سرعت درمی‏نوَردید و خودش را پیشم می‏رساند. می‏دانست چقدر دوست دارم به او تکیه بدهم، نقاشی‏اش را بکشم و درددل‏ها و رؤیاهایم را برایش تعریف کنم. می‏دانست چقدر دوستش دارم.

(برای مشاهده‎ی کامل این مطلب از مرورگر فایرفاکس یا گوگل‌کروم استفاده کنید.)

کوروش‌نامک (ویژه‌نامه‌ی بزرگداشت کوروش بزرگ)

هفتم آبان‌ماه (29 اکتبر) روز کوروش بزرگ، روز صدور نخستین فرمان پاسداشت حقوق بشر و روز ملی ایران فرخنده باد!

نویسندگان روزنامک

برای خواندن این ویژه‌نامه روی ادامه‌ی نوشته کلیک فرمائید.

رشته جستارهايي درباره تاريخ كهن ايرانزمين (بهرام روشن‌ضمیر) بخش نهم و دهم

با ضعف آشوریان، بابل در سده هفتم پ.م، پس از مدتها به استقلال رسید و با نابودی آشوریان، و چشم نداشتن مادها به میانرودان، همه این سرزمین به دست شاه بابل افتاد.

پس از مرگ پادشاه بزرگ بابل در سال 561 پ.م، پسرش اَمَل مردوک به تخت شاهی نشست. ناقوس خطر به صدا درآمده بود. درست همان سرنوشتی که برای آشور رقم خورده بود برای بابل رخ داد.

در منظومه بابلی حران چنین نوشته شده: نبونید به هیچ قانونی پایبند نبود. بزرگان کشور را در جنگها به کشتن داد. رعایا را با گرفتن مالیاتهای سنگین به تهیدستی افکند. راههای بازرگانی را ناامن کرد. مردم دیگر در درازای جاده‌های پهن راهپیمایی گروهی نمی‌کردند و در هیچ نقطه‌ای نشانی از شادی به چشم نمی‌خورد. نبونید از یک خدایی پیروی می‌کرد که هیچکس او را نمی‌شناخت و نمی‌پرستید. او این خدا را در معبد نهاده و او را به نام ماه خواند.

درآمدی بر جنبش چریکی در ایران (مطالعه موردی سازمان چریک‏های فدایی خلق ایران) تیرداد بنکدار

… آنچه با نام “جنبش چریکی” مورد نظر و بررسی است، جریانهای مدرنی هستند که در پی استقرار دولتهای ملی مدرن، به دلیل تضاد ایدئولوژیک با نظامهای سیاسی، بر علیه آن قیام می‌کنند. اما آنچه در این میان، جنبشهای چریکی جهان معاصر را از شورشیان اعصار پیشامدرن تمایز می‌بخشد، عرصه پیکار این جنبشها با نظامهای سیاسی است. شورشیان در اعصار گذشته، اغلب در مناطقی خارج از نواحی شهری و در مناطقی که دارای موانع طبیعی خاصی برای در امان ماندن از حمله نیروهای حکومتی بودند، مستقر می‌شدند. این‌ها حضور سازماندهی شده و منظمی ‌در مناطق شهری نداشتند و حضورشان در شهرها یا به منظور به قتل رساندن افرادی خاص، و یا به قصد به تصرف درآوردن شهر بود. به این ترتیب، شورشیان در دوران ماقبل مدرن که هنوز دولتهای ملی مدرن پدید نیامده بودند، (یعنی دولتهایی که به تعبیر “ماکس وبر” دارای “انحصار کاربرد مشروع زور در قلمرو جغرافیایی معین” هستند) می‌توانستند که با بهره‌گیری از موانع طبیعی، در نواحی دورافتاده یا صعب‌العبوری  که حکومتهای پیشامدرن، از اعمال سلطه بر آنها ناتوان بودند، مستقر شوند اما توانایی حضور سازماندهی شده در مناطق شهری که در زیر سلطه حکومتها بود را نداشتند. …

دومین دوره‌ی آموزشی تاریخ پیدایش و تکامل منِ پارسی برگزار می‌شود

دوره‌ی دوم آموزشی تاریخ پیدایش و تکامل منِ پارسی (رویکردی میان رشته‌ای به روند شکل‌گیری هویت ایرانی) با استادی دكتر شروین وکیلی برگزار می‌شود.

به گزارش روزنامک، در این دوره چهارنشستی، دکتر وکیلی به عصر تمرکز (2300-1600 پ.م) خواهد پرداخت و در نشست نخست به بیان «شروکین تا حمورابی: فشرده‌ی تاریخ ایران زمین (2300-1600 پ.م)» در نشست دوم به «زایش بت‌ها و انسانی شدنِ خدایان» در نشست سوم به «شواهدی از زندگی روزمره» و در نشست چهارم به «دو شیوه‌ی صوربندی قدرت، لذت، بقا و معنا» اشاره خواهند داشت.

فرهنگ چیست؟ (دکتر چنگیز پهلوان)

نگرش های فرهنگی (1)

این یادداشت ها دربرگیرنده ی نگرش های نویسنده است به فرهنگ و جامعه.
فراهم آوردن تعریفی واحد از «فرهنگ» نه تنها کاری آسان نیست که در اصل ناممکن است. مگر در مورد «جامعه» می توان آسان به تعریفی جامع و مانع دست یافت؟ برخی از مفاهیم به اعتبار تعریفی که پژوهشگر به دست می دهد، معنا و کاربرد دارند. از این رو بهتر است هر بار هر محققی موضوع و هدف خود را روشن گرداند تا به این اعتبار بتوان دست به سنجش زد.

گفت‌وگوی فرید شولیزاده با پروفسور فریدون فضیلت (بخش دوم)

دین‌كرد

نامه‌ی فرزانگی

دین‌كرد، نامه‌ی فرزانگی، گفت‌وگویی است كه در دو بخش، پیرامون دین‌كرد، یكی از نامه‌های كهن ایرانی، سخن می‌گوید.

بخش نخست این گفت‌وگو كه با پروفسور فریدون فضیلت، استاد ارشد فلسفه، فرزانش‌پژوه و پژوهشگر زبان‌های باستانی، انجام شده ‌است را چندی پیش در روزنامک خواندید. بخش دوم و پایانی این گفت‌وگو در زیر می‌آید…

سفرنامه سُغد و خوارزم (روز دهم) شروین وکیلی

روز دهم؛ یکشنبه؛ نهم فروردین 88؛  29 مارس

…خیلی زود به دهی رسیدیم که همه‌ی مردمش “توده‌ای” بودند. کافی بود این همه توده‌ای را آنجا ببینید و توجه کنید که علیمردان‌خان‌ هم توده‌ایست، تا دیدن مجسمه‌ی لنین در پنجکنت به نظرتان طبیعی بنماید. حالا که کار به اینجا کشید یادآوری کنم که در تاجیکستان یک کوه بلند هم وجود دارد که در دوران زمامداری شوروی اسمش بوده قله‌ی کمونیسم! حالا خوشبختانه اسمش را به سامانی تغییر داده بودند. اما فکر کنم اندرز سودمندی است برای هواداران اندیشه‌ی چپ که به تاجیکستان سفری کنند و به طور فیزیکی از قله‌ی کمونیسم صعود کنند. ناگفته بگذاریم که حتی اگر چنین هم بکنند در نهایت خود را بر فراز قله‌ی سامانی خواهند یافت! …

خط زمان زندگی‏نامه‏ی صادق هدایت (رامن)

خوانندگان گرامی باید برای دیدن جزئیات و پیوندهای مربوط به هر عکس روی خط زمان بالا کلیک فرمایند.

^^^

در درس تاریخ دوم راهنمایی‏مان با «خط زمان / Timeline» آشنا شدیم، و از آموزگارمان آموختیم: هرگاه رویدادهای وابسته به هم، درباره‏ی یک زندگی، دوره‏ای از تاریخ، حوادث و مانند این‏ها را به‏ترتیب زمانی بر روی خطی بچینیم؛ «خط زمان» ساخته‏ایم. بعد از آن، در جست‏وجوهای اینترنتی‏‏ام دیدم که چه فراوان می‏توان از امکانات و قابلیت‏های «وب ۲٫۰» برای ساختن «خط زمان» استفاده کرد.

آن‏چه در بالا مشاهده می‏کنید، «خط زمان زندگی‏نامه‏ی صادق هدایت» است که شاید نخستین نمونه از «خط زمان» اندرکنشی (تعاملی) و بر پایه‏ی «وب ۲٫۰»، از نوع خود، در وبلاگستان فارسی باشد. امیدوارم …

زبانِ فارسی یا «زبانِ تاجیکی»: روی آوری به همبستگی یا گسستگی‌یِ فرهنگی؟! (دکتر جلیل دوستخواه)

بر پایه ی گزارشِ دیگری در همان رسانه، مجلسِ نمایندگانِ تاجیکستان با از تصویب گذراندن قانونی، نام زبانِ رسمی‌ی آن کشور را تاجیکی دانست و کاربُردِ فارسی‌ی تاجیکی را ممنوع شمرد!